Digitaal fotograferen op reis 5 (door Mich Buschman)

Overbodige en minder bruikbare foto’s heb je onderweg al van de geheugenkaart gewist. Thuis ga je de beelden van je reis op je gemak en kritisch bekijken. Sommige opnamen zijn fraai maar technisch niet perfect: er zit een kleurzweem in, het is nèt iets te donker of er staat te veel op. Daar is wat aan te doen. Met een programma voor beeldbewerking.

Een toegankelijk en duidelijk programma is Adobe Photoshop Elements. Het wordt bij sommige camera’s meegeleverd in Frans/Duits/Engels, maar is ook in het Nederlands te koop.  Onlangs is versie 4.0 uitgekomen, maar in de cameradoos zit meestal versie 3.0.

Hier vind je in het kort welke mogelijkheden dit programma zoal biedt. Photoshop Elements is te gebruiken op zowel pc als Mac. Het installeren wijst zich vanzelf: volg de stappen op het beeldscherm.

Heb je het programma geopend dan zie je geheel bovenaan een menubalk en daaronder een optiebalk. Links, verticaal, staat een gereedschapsset en rechts zie je vakken die we paletten noemen. Het midden is nog leeg, daar komt de afbeelding die je opent en gaat bewerken. Het grijze computer-bureaublad geeft niet alleen rust maar biedt ook een referentie voor wat neutraal van kleur is.

Quick fix
Een snel reparatieprogramma voor het aanpassen van de helderheid (levels), het contrast en de kleurweergave, vind je in de optiebalk onder quick fix. Hiermee kun je de kleuren voller maken (saturation), een zweem zoals van t.l.-licht verminderen (hue), de kleur warmer of koeler maken (temperature) of de tint meer in de
richting van groen of purper instellen.

Om het origineel en de bewerking naast elkaar te zien, vink je before and after
aan bij view, links onderaan. Let op: bij camera’s die bestanden als 16 bits opslaan zijn sommige tools niet beschikbaar. Zet het beeld dan eerst om naar 8 bits: image - mode - convert tot 8 bits.

Toverstaf en historiepenseel
Meer nuancering èn meer mogelijkheden dan quick fix biedt het standaardprogramma (standard edit). Aanpassingsmogelijkheden voor helderheid, contrast en kleur vind je onder enhance - adjust lighting, color. Tekst en uitleg over een bepaald gereedschap of een handeling is beschikbaar in het Adobe  helpprogramma, zie het lampje met: Learn more about:… Je hebt nu de beschikking over gereedschappen als het kloonstempel (clone stamp) om bijvoorbeeld vuiltjes weg te halen en het vergelijkbare retoucheerpenseel (healing brush). In deze gereedschapskist zitten ook selectiegereedschappen om delen van een beeld te kiezen en bewerken, een tekstgereedschap, verplaatsgereedschap, een toverstafje,
tovergum, historiepenseel…, te veel om op te noemen!
Veel fotografen, zowel professionals als hobbyisten, hebben hier genoeg aan om hun beelden te optimaliseren. Elements biedt steeds meer geavanceerde technieken die voorheen slechts in professionele programma’s beschikbaar waren. Zoals de mogelijkheden van tekstintegratie, in lagen (over elkaar) werken, vervormingen en vertekeningen corrigeren en monteren.

Opslaan
Al bij het fotograferen kies je in de camera voor een bepaalde opnamekwaliteit, zoals jpeg fine of normal. Hoe lager de kwaliteit hoe minder pixels per beeld worden opgeslagen. Daardoor passen dus meer foto’s op het geheugenkaartje, maar als je zo’n foto flink vergroot zie je onscherpte en pixels. Voor beeldschermgebruik, verzenden per e-mail en bekijken in een voorvertoning kun je de opname in een lage ‘resolutie’ opslaan van 72 pixels per inch (ppi).

Zijn je foto’s bedoeld om af te drukken, voor eigen gebruik of als drukwerk, dan is een hoge resolutie van minimaal 300 ppi vereist. Grote bestanden, zoals de nog onbewerkte RAW-files, moeten eerst via een apart programma, de RAW-converter, worden geopend en bewerkt. Daarna is er in Elements nog van alles mee
te doen. Wanneer je het bewerkte beeld opslaat moet je kiezen of je dat doet als TIFF of als JPEG. TIFF is een heel groot bestand, dat geen beeldverlies lijdt bij openen en weer opslaan; bij JPEG verlies je steeds een beetje van het beeld als gevolg van compressie. Om later alles weer terug te kunnen vinden, sla je de
beeldseries op in mappen. Vergeet ook niet om je mappen op cd’s of dvd’s te branden, zodat je niet ineens alles kwijtraakt wanneer de computer crasht.

Meer informatie over beeldbewerking is te vinden in de fotobladen, of (vooral voor beginners) in het Basisboek Digitale Fotografie & Beeldbewerking van Frans
Barten, uitgeverij Focus. www.focusmedia.nl Mich Buschman is redacteur bij het maandblad Focus en auteur van het Basisboek Reisfotografie.