Gezond op reis en gezond weer thuis met simpele voorzorgen

Heb je alle vaccinaties voor je reis geregeld? Kijk dan ook nog even kritisch naar je bagage. Veel eventuele ongemakken op reis zijn te voorkomen met simpele voorzorgen.

Bijna eenderde van de Nederlanders gaat ongevaccineerd op reis naar de tropen. In de vorige uitgave van dit magazine heb je uitgebreid kunnen lezen hoe je je kunt voorzien van het juiste advies, vaccinaties en andere voorzorgsmaatregelen tegen tropische ziekten.
Deze keer vooral aandacht voor de niet minder belangrijke huis-, tuin- en keukenaandoeningen die je reis net zo goed kunnen vergallen als je er niet op bedacht bent. Ook als je niet naar de tropen gaat. En, vergeet ook de (kleine) kinderen niet!

Blonde krullen
Veel mensen staan er niet bij stil dat de zon (die al gauw sterker is dan we in Nederland gewend zijn) ongemerkt behoorlijke klachten kan veroorzaken, vertelt Annet den Hoed, coördinator Reizigersadvisering bij de GGD in Den Haag.
Bijvoorbeeld als je het hoofd te lang blootstelt aan de zon, maar ook huidverbranding ligt voor de hand, zeker in de tropen en op grotere hoogte. Kinderen zijn extra gevoelig, vooral als ze blonde krullen hebben. Vergeet dus niet een hoofddeksel en een zonnebrandmiddel met een hoge beschermingsfactor in te pakken.
Het kan natuurlijk ook geen kwaad zoveel mogelijk de schaduw op te zoeken of eventuele hemdjes en korte broeken te vervangen door kledingstukken die meer huid bedekken. Kinderen zijn ook gevoeliger voor infecties dan volwassenen, en raken sneller uitgedroogd. Bedenk dat je in warme landen sneller vocht verliest door transpiratie, maar ook diarree zorgt ervoor dat je vocht en noodzakelijke zouten en suikers verliest waardoor je slap wordt. Om te beginnen moet je natuurlijk veel extra water drinken en daarnaast vul je de tekorten aan met ORS (oral rehydration solution), een oplossing van zakjes poeder die je koopt bij de apotheek.
"Met kleine kinderen moet je bij diarree al meteen met ORS beginnen", zegt Den Hoed, "en gaat de diarree niet over, raadpleeg dan een arts."

In landen waar het water uit de kraan niet geschikt is om te drinken, is prima drinkwater in flessen verkrijgbaar. Voor volwassenen is het daarmee klaar, maar let op met kleine kinderen, waarschuwt Annet den Hoed: "Sommigen staan met open mond onder de douche en krijgen zo flinke hoeveelheden water binnen. Dat kun je maar beter zien te voorkomen."

Laatste kans
Mensen met chronische long- of andere klachten, die daar in het dagelijks bestaan prima mee kunnen leven, doen er verstandig aan hun arts te raadplegen voordat ze besluiten op reis te gaan. In het bijzonder geldt dat als je van plan bent af te reizen naar een land op grote hoogte. Ook een stevige jungletocht, waarbij je veel moet lopen, kan tegenvallen als de luchtwegen niet optimaal functioneren. Voor wie op vakantie gaat om bij te komen van een moeilijke periode, is niet elke bestemming en manier van reizen even geschikt. Verre, avontuurlijke reizen vergen een behoorlijk aanpassings- en incasseringsvermogen. Als je geestelijke of lichamelijke conditie te wensen overlaat, is twee weken strand meestal goed te doen maar heb je je zinnen gezet op een 45-daagse expeditie dwars door Afrika, dan kun je beter zorgen dat je ontspannen en goed voorbereid op reis gaat. Niet alleen haal je dan zelf veel meer uit je reis, maar ook in je omgeving zal men rustiger slapen. Annet den Hoed signaleert regelmatig het verschijnsel dat aanstaande ouders besluiten om bij wijze van laatste kans een grote Afrikareis te maken. "Reizen naar de tropen moet je gewoon niet doen als je zwanger bent, zeker niet naar malariagebieden. Blijf dan liever in de westerse landen, waar je alles bij de hand hebt, als dat nodig mocht zijn."

Vliegen
Gezonde zwangere vrouwen zonder verhoogd risico op een miskraam, kunnen overigens tot en met de 35e week gewoon in het vliegtuig stappen. Natuurlijk is het bij twijfel altijd verstandig om vooraf bij je arts te informeren of je eventueel tot een risicogroep behoort, maar dat geldt voor iedereen. Je kunt zelf veel doen om ongemak op lange vluchten te verminderen. Zorg voor comfortabele, ruime kleding, maak je schoenen los of vervang ze door slippers, drink veel water en liever geen alcohol. Zorg dat je niet te lang in dezelfde houding blijft zitten. Sta bijvoorbeeld regelmatig op om een stukje te lopen en doe wat rek- en strekbewegingen. Veel luchtvaartmaatschappijen vertonen tijdens de vlucht filmpjes met lichaamsoefeningen, die je gewoon in je stoel kunt doen. Een verstopte neus tijdens de vlucht kan vervelende oorklachten veroorzaken, de remedie is simpel: een neusspray in je handbagage.

Reisapotheek
Behalve het gebruikelijke pakket aan pleisters, sterilon, pijnstillers en dergelijke, kan het verstandig zijn een diarreeremmer mee te nemen. Zo'n loperamide (merknamen imodium en diacure) is geen geneesmiddel, maar stopt de diarree tijdelijk, handig als je bijvoorbeeld een hele dag moet reizen. Slik het echter nooit langer dan echt noodzakelijk, anders krijg je last van verstopping en heb je weer een heel nieuw probleem.

Gaan er (voorgeschreven) medicamenten mee op reis, vraag dan je arts of apotheek om een internationale medicijnenverklaring, bijvoorbeeld in het Engels, om misverstanden bij bagagecontrole te voorkomen.
Je lokale GGD of arts kan je adviseren over specifieke andere zaken voor jouw reisdoel en in jouw persoonlijke geval. Algemene adviezen en adressen vind je op www.lcr.nl of raadpleeg de landelijke vaccinatielijn voor reizigers: 0900 9584.