Canada: spiritueel zweten, belevenis van een Djoserreiziger

Als indianenliefhebber verheugt het mij te zien dat de indianencultuur in Canada nog relatief levendig is. Misschien een beetje naïef, maar eigenlijk dacht ik dat de indianen onlosmakelijk hoorden bij de Verenigde Staten en dan vooral Texas. Waarschijnlijk toch een beetje te veel westerns gekeken. En vergeleken met de VS doet men in Canada in mijn ogen veel meer om de cultuur van deze oorspronkelijke bewoners te bewaren voor het nageslacht. Ik ben dan ook blij verrast als ik hoor dat we de komende twee nachten in een indianenreservaat overnachten. We slapen in traditionele tipi's. Die hebben als nadeel dat ze aan de bovenkant open zijn en ik schijn de enige te zijn bij wie de muggenspray geen effect heeft. Na ettelijke gevechten met 'the national bird of Canada' zoals de Canadezen de mug noemen, besluit ik maar in de auto te gaan slapen.

Toevallig ben ik de volgende dag jarig. Om mij voor te bereiden op het nieuwe levensjaar is een bijzondere verrassing geregeld: een bezoek aan een 'sweatlodge', een indianensauna in een klein ondergronds hutje. Voor een lichamelijke reinigingsbeurt met spirituele lading.

Gastheer Ernie maakt een kampvuur en legt er een stuk of veertig lavastenen in die hij lekker laat bakken tot ze gloeiend heet zijn. Ondertussen zwemmen we, als reiniging vooraf, alvast in het koude meer. Daarna gaan we om het kampvuur staan. Ernie danst eromheen en zingt oude indiaanse gezangen. Hij gooit tabak op het vuur, prevelt oude gebeden om de voorouders te danken en zegent dan de vier windrichtingen, die ieder staan voor bepaalde aspecten van de natuur, mens en dier. We gaan de zweethut binnen. Ernie pakt met een riek een stuk of tien stenen en we gaan er met zijn achten omheen zitten. De deur gaat dicht en het wordt pikdonker.

Een handje kruiden op de lavastenen verbrandt meteen en heeft dezelfde uitwerking als wierrook. Als Ernie met een dennentak water op de stenen sprenkelt, is de hitte meteen voelbaar. Onze gastheer zingt en bidt en begeleidt zichzelf op de handtrom. We maken vier saunagangen, afgewisseld met een sprong in het ijskoude meer. Tijdens elke gang kun je hardop of in jezelf bidden. Het maakt trouwens niet uit wat je levensovertuiging is. Ik besluit een woordje te zeggen voor mijn opa, die enkele jaren eerder is overleden en met wie ik altijd een goede band heb gehad. Ernie beschildert mij en zegt enkele oude indiaanse gebeden op. Met een adelaarsveer jaagt hij de boze geesten bij me weg. Dit geheimzinnige en fascinerende ritueel, deze spirituele ervaring 'the indian way', past bij de manier waarop je in Canada dichtbij de natuur staat. Het is, naast de beren, orca's en walvissen, een van de hoogtepunten van de reis. Enkele weken later, ik ben al lang en breed weer thuis, gaat de telefoon. Een vriend van me is bij een paragnoste geweest. Hij moet me de groeten overbrengen van mijn overleden opa. Even krijg ik kippenvel.

Wilbert Vreuls

Mounties
Mounties, de leden van de Canadese bereden politie, zijn naast de 'maple leaf', beroemd als symbool van Canada. Bij officiële gelegenheden, zoals de nationale feestdag Canada Day op 1 juli, treden zij aan in vol ornaat. Het dagelijks werk voert de Royal Canadian Mounted Police, zoals het korps eigenlijk heet, uit in een ander, minder opvallend tenue.

Het weer
Met Djoser kun je van mei tot en met september naar Canada. In die periode is het weer in alle delen van land aangenaam, al kan de temperatuur vooral in het binnenland in juli en augustus flink oplopen. In het algemeen kun je aan de westkust rekenen op een gematigd klimaat, frisser dan in het droge binnenland en met toch niet al te veel neerslag. Net als Nederland heeft Canada vier duidelijke seizoenen, maar binnen dit enorm uitgestrekte land kom je aanzienlijke verschillen tegen. Soms voel je na een paar uur noordwaarts rijden al een flinke temperatuurdaling.