Mombasa en Nyali beach; de kosmopolitische kust van Kenia: Bakermat van de Swahilicultuur
In Kenia kun je natuurlijk niet om de vermaarde wildparken heen, rijk bevolkt met alle mogelijke diersoorten, van olifanten, leeuwen en buffels tot gnoes, impala’s en flamingo’s. De andere kant van Kenia is de kust, met zijn ontelbare ‘bounty’stranden en (onder)watersport mogelijkheden. En voor wie verder kijkt dan het strand, biedt de kustlijn een verrassend rijke culturele erfenis.
Na je wildsafari in het binnenland kun je in de omgeving van de kustplaats Mombasa prima uitblazen met een cocktail onder een palmboom of al snorkelend de koraalriffen en exotische vissen bewonderen. Maar Mombasa heeft veel meer te bieden, in de oude stad en omgeving ontdek je de invloeden van eeuwenlang handelsverkeer en maak je kennis met de bakermat van de Swahilicultuur.
Onmiskenbaar Arabisch
Mombasa toont als typische kuststad een mengeling van de vele culturen die deze plaats in de loop der eeuwen hebben bezocht en beïnvloed. Een wandeling door ‘Old Town’, het oude stadsdeel, is dan ook zeker de moeite waard. De Arabische invloed is onmiskenbaar in de bouwstijl vande huizen met hun sierlijke bogen en in de inscripties die kenmerkend zijn voor dit gedeelte van de stad. De prachtige houten Lamu-deuren met ingenieus houtsnijwerk en koperen beslag houden de tropische hitte uit de huizen. Op de veranda’s aan de smalle straatjes praten oude mannen in traditionele Arabische kledij onder het genot van een kruidig kopje koffie. Aan de rand van de oude stad ligt ‘Fort Jesus’, dat de Portugezen bouwden als uitvalsbasis om de Keniaanse kust te koloniserenen de Christelijke religie te verspreiden. Het fort ligt aan de rand van de baai, met schitterend uitzicht over de Indische Oceaan. Binnenstaan de oude kanonnen nog in volle glorie te pronken en er liggen zelfs verscheidene soldaten begraven binnen de muren. Vanuit de lucht gezien kun je in het fort een menselijke gedaante herkennen, een soldaat, als verwijzing naar de Portugese kruisvaarders.
Swahili
Wil je de Keniaanse kust nog verder onderzoeken en meer van de lokale cultuur proeven, dan is een trip naar de ruïnes van Gedi een goede tip.Deze Arabisch- Afrikaanse stad op ongeveer een uur rijden ten noorden van Mombasa, werd gesticht in de late 14de eeuw. Er zijn verschillende ruïnes langs de Oost-Afrikaanse kust te vinden, die herinneren aan lang vervlogen tijden, maar Gedi is de enige die open is voor publiek. De route naar Gedi is op zich al de moeite waard, langs kioskjes waar de bevolking handel drijft in kruiden en specerijen, levende dieren,geroosterde vis en cashewnoten. Vrouwen, gewikkeld in kleurige‘lesso’s’, de traditionele dracht van de Swahili-kustbevolking, dragen tonnen water op het hoofd. Het Swahili is ook de nationale taal van Kenia, eigenlijk een talen mengelmoes met woorden uit het Arabisch,Portugees en zelfs Duits. De taal weerspiegelt de geschiedenis van Kenia, met alle invloeden die zich hier in de loop der eeuwen verweven hebben. De oostkust is de bakermat van het Swahili, dat zich van hieruit heeft verspreid door heel Oost-Afrika en een gedeelte van centraal Afrika zoals Rwanda, Burundi en Zaïre.
Paradijselijk
Omgeven door wuivende palmen, exotische bomen in alle soorten en maten en planten met namen als ‘desert rose’ die pronken met hun schitterende felle kleuren, is Gedi een paradijselijk stukje aarde. De ruïnes zijn te bezichtigen onder begeleiding van een bekwame lokale gids maar de plattegrond van de voormalige stad is overzichtelijk genoeg om ze zelfstandig te verkennen. Wandelend door de resten van wat eens een welvarend stadje was dat handel dreef met de Portugezen, Italianen, Indiers, Arabieren en Chinezen, komt de geschiedenis vanzelf tot leven en zie je de gesluierde vrouwen door de straten schrijden, de kinderen rond de waterput spelen en de sultan handelsdelegaties ontvangen in zijn paleis. Een groot aantal van de oorspronkelijke gebouwen in Gedi is in de loop van de twintigste eeuw opgegraven. Daaronder zo’n acht moskeeën waarvan de laatste pas vorig jaar is ontdekt en een openlucht rechtbank die tevens dienst deed als een soort amfitheater.Binnen de dubbele stadsmuur (een binnen- en een buitenmuur,vergelijkbaar met Europese middeleeuwse steden) woonden de rijken; de armere inwoners bouwden hutten van modder en palmbladeren aan de buitenkant.
Zwarte pest
Er zijn verschillende theorieën over de teloorgang van Gedi. Die zou te wijten zijn aan de rivier die van koers veranderde, zodat de bronnen opdroogden, het uitbreken van de zwarte pest die door de Portugezen werd meegebracht en waartegen geen medicijnen bestonden, en een invasie van Somalische Arabieren, de Galla, die de stad haar huidige naam gaven en die vrijwel alle Afrikaans- Arabische dorpen vanaf Somalië tot even boven Mombasa overnamen. In de tweede helft van de negentiende eeuw nam de macht van de Galla af en konden de Oost- Afrikaanse Arabieren hun oorspronkelijke nederzettingen weer innemen. Naast de ruïnes is een prachtig museum, gebouwd in Arabische stijl, waar je de opgegraven schatten kunt zien en een kort overzicht van de bestaande Swahilicultuur aan de Keniaanse kust. Het ruïnecomplex herbergt als kleurrijke bijkomstigheid ook een vlinderkwekerij. Zo worden de oude geschiedenis en de hedendaagse initiatieven van de kustbevolking op prachtige wijze met elkaar verweven.
Op de Djoser Junior naar Kenia verblijf je aan het eind enkele dagen in het strandplaatsje Nyali Beach. Van hieruit kun je Mombasa en andere kustplaatsen verkennen.
Na je wildsafari in het binnenland kun je in de omgeving van de kustplaats Mombasa prima uitblazen met een cocktail onder een palmboom of al snorkelend de koraalriffen en exotische vissen bewonderen. Maar Mombasa heeft veel meer te bieden, in de oude stad en omgeving ontdek je de invloeden van eeuwenlang handelsverkeer en maak je kennis met de bakermat van de Swahilicultuur.
Onmiskenbaar Arabisch
Mombasa toont als typische kuststad een mengeling van de vele culturen die deze plaats in de loop der eeuwen hebben bezocht en beïnvloed. Een wandeling door ‘Old Town’, het oude stadsdeel, is dan ook zeker de moeite waard. De Arabische invloed is onmiskenbaar in de bouwstijl vande huizen met hun sierlijke bogen en in de inscripties die kenmerkend zijn voor dit gedeelte van de stad. De prachtige houten Lamu-deuren met ingenieus houtsnijwerk en koperen beslag houden de tropische hitte uit de huizen. Op de veranda’s aan de smalle straatjes praten oude mannen in traditionele Arabische kledij onder het genot van een kruidig kopje koffie. Aan de rand van de oude stad ligt ‘Fort Jesus’, dat de Portugezen bouwden als uitvalsbasis om de Keniaanse kust te koloniserenen de Christelijke religie te verspreiden. Het fort ligt aan de rand van de baai, met schitterend uitzicht over de Indische Oceaan. Binnenstaan de oude kanonnen nog in volle glorie te pronken en er liggen zelfs verscheidene soldaten begraven binnen de muren. Vanuit de lucht gezien kun je in het fort een menselijke gedaante herkennen, een soldaat, als verwijzing naar de Portugese kruisvaarders.Swahili
Wil je de Keniaanse kust nog verder onderzoeken en meer van de lokale cultuur proeven, dan is een trip naar de ruïnes van Gedi een goede tip.Deze Arabisch- Afrikaanse stad op ongeveer een uur rijden ten noorden van Mombasa, werd gesticht in de late 14de eeuw. Er zijn verschillende ruïnes langs de Oost-Afrikaanse kust te vinden, die herinneren aan lang vervlogen tijden, maar Gedi is de enige die open is voor publiek. De route naar Gedi is op zich al de moeite waard, langs kioskjes waar de bevolking handel drijft in kruiden en specerijen, levende dieren,geroosterde vis en cashewnoten. Vrouwen, gewikkeld in kleurige‘lesso’s’, de traditionele dracht van de Swahili-kustbevolking, dragen tonnen water op het hoofd. Het Swahili is ook de nationale taal van Kenia, eigenlijk een talen mengelmoes met woorden uit het Arabisch,Portugees en zelfs Duits. De taal weerspiegelt de geschiedenis van Kenia, met alle invloeden die zich hier in de loop der eeuwen verweven hebben. De oostkust is de bakermat van het Swahili, dat zich van hieruit heeft verspreid door heel Oost-Afrika en een gedeelte van centraal Afrika zoals Rwanda, Burundi en Zaïre.
Paradijselijk
Omgeven door wuivende palmen, exotische bomen in alle soorten en maten en planten met namen als ‘desert rose’ die pronken met hun schitterende felle kleuren, is Gedi een paradijselijk stukje aarde. De ruïnes zijn te bezichtigen onder begeleiding van een bekwame lokale gids maar de plattegrond van de voormalige stad is overzichtelijk genoeg om ze zelfstandig te verkennen. Wandelend door de resten van wat eens een welvarend stadje was dat handel dreef met de Portugezen, Italianen, Indiers, Arabieren en Chinezen, komt de geschiedenis vanzelf tot leven en zie je de gesluierde vrouwen door de straten schrijden, de kinderen rond de waterput spelen en de sultan handelsdelegaties ontvangen in zijn paleis. Een groot aantal van de oorspronkelijke gebouwen in Gedi is in de loop van de twintigste eeuw opgegraven. Daaronder zo’n acht moskeeën waarvan de laatste pas vorig jaar is ontdekt en een openlucht rechtbank die tevens dienst deed als een soort amfitheater.Binnen de dubbele stadsmuur (een binnen- en een buitenmuur,vergelijkbaar met Europese middeleeuwse steden) woonden de rijken; de armere inwoners bouwden hutten van modder en palmbladeren aan de buitenkant.Zwarte pest
Er zijn verschillende theorieën over de teloorgang van Gedi. Die zou te wijten zijn aan de rivier die van koers veranderde, zodat de bronnen opdroogden, het uitbreken van de zwarte pest die door de Portugezen werd meegebracht en waartegen geen medicijnen bestonden, en een invasie van Somalische Arabieren, de Galla, die de stad haar huidige naam gaven en die vrijwel alle Afrikaans- Arabische dorpen vanaf Somalië tot even boven Mombasa overnamen. In de tweede helft van de negentiende eeuw nam de macht van de Galla af en konden de Oost- Afrikaanse Arabieren hun oorspronkelijke nederzettingen weer innemen. Naast de ruïnes is een prachtig museum, gebouwd in Arabische stijl, waar je de opgegraven schatten kunt zien en een kort overzicht van de bestaande Swahilicultuur aan de Keniaanse kust. Het ruïnecomplex herbergt als kleurrijke bijkomstigheid ook een vlinderkwekerij. Zo worden de oude geschiedenis en de hedendaagse initiatieven van de kustbevolking op prachtige wijze met elkaar verweven.
Op de Djoser Junior naar Kenia verblijf je aan het eind enkele dagen in het strandplaatsje Nyali Beach. Van hieruit kun je Mombasa en andere kustplaatsen verkennen.
| Aan de informatie in deze artikelen en verhalen kunnen geen rechten ontleend worden. |
